زمان مطالعه13 دقیقه
می پسنـدم0
اندازه متن12
اگر می‌خواهید از پوسیدگی دندان جلوگیری کنید، مهم‌ترین کارها شامل مسواک‌زدن منظم با خمیردندان فلورایددار، تمیزکردن بین دندان‌ها، کاهش دفعات مصرف قند، کنترل خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های اسیدی و رسیدگی به خشکی دهان است. در مراحل اولیه، زمانی که هنوز حفره‌ای در دندان ایجاد نشده، اصلاح این عوامل می‌تواند به کنترل روند پوسیدگی کمک کند؛ اما پوسیدگی‌ای که به شکل حفره و تخریب ساختار دندان درآمده، با آب‌نمک یا سایر روش‌های خانگی ترمیم نمی‌شود.
در ادامه ۱۱ روش کاربردی را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم آب‌نمک، فلوراید و روش‌های طب سنتی تا چه حد می‌توانند در پیشگیری از پوسیدگی نقش داشته باشند.
در دسته بندی مراقبت دهان و دندان فروشگاه کلیک شاپ، شما می‌توانید انواع محصولاتی را که برای داشتن دندان‌های زیبا و سالم نیاز دارید؛ مشاهده نمایید.
مهم‌ترین پایه پیشگیری از پوسیدگی، تمیزکردن منظم پلاک و رساندن فلوراید به سطح دندان است.
باکتری‌های موجود در پلاک از قندهای موجود در رژیم غذایی استفاده می‌کنند و اسید تولید می‌کنند. تکرار این فرایند باعث خروج تدریجی مواد معدنی از مینای دندان می‌شود و می‌تواند زمینه را برای ایجاد پوسیدگی فراهم کند.
فلوراید به مقاوم‌تر شدن مینای دندان در برابر این حملات اسیدی کمک می‌کند و در مراحل اولیه، در فرایند بازگشت مواد معدنی به مینای دندان نقش دارد. شواهد حاصل از مطالعات متعدد نیز اثربخشی خمیردندان فلورایددار را در کاهش پوسیدگی تأیید کرده‌اند.
بنابراین برای پیشگیری از پوسیدگی:
نکته مهم: صرفاً تعداد دفعات مسواک‌زدن مهم نیست؛ نوع خمیردندان نیز اهمیت دارد. خمیردندان بدون فلوراید را نمی‌توان از نظر پیشگیری از پوسیدگی معادل خمیردندان فلورایددار در نظر گرفت.
۲. هر روز بین دندان‌ها را تمیز کنید
یکی از قسمت‌هایی که معمولاً با مسواک به‌خوبی تمیز نمی‌شود، فضای بین دندان‌هاست. باقی‌ماندن پلاک در این نواحی می‌تواند به پوسیدگی بین دندانی منجر شود؛ پوسیدگی‌ای که گاهی تا مراحل پیشرفته هیچ علامت واضحی ایجاد نمی‌کند.
برای تمیزکردن این قسمت‌ها می‌توان از نخ دندان یا ابزارهای مخصوص تمیزکردن بین دندان‌ها استفاده کرد.
اگر فاصله بین دندان‌ها زیاد است، بریج یا ارتودنسی دارید یا لثه‌هایتان به‌راحتی خونریزی می‌کنند، ممکن است ابزار دیگری نسبت به نخ دندان معمولی مناسب‌تر باشد.
مسواک برای تمیزکردن همه سطوح دندان کافی نیست؛ تمیزکردن بین دندان‌ها باید بخشی از برنامه روزانه مراقبت از دهان باشد.
یکی از نکاتی که در توصیه‌های عمومی پیشگیری از پوسیدگی کمتر به آن توجه می‌شود، تعداد دفعات مصرف قند است.
اگر در طول روز مرتباً چای شیرین، شکلات، بیسکویت، آبنبات یا نوشیدنی شیرین مصرف کنید، دندان‌ها بارها در معرض اسید حاصل از فعالیت باکتری‌های پلاک قرار می‌گیرند.
بنابراین به‌جای اینکه خوراکی‌های شیرین را در فاصله‌های مختلف روز مصرف کنید، بهتر است دفعات مصرف آن‌ها را محدود کنید.
هدف، حذف کامل همه مواد غذایی شیرین نیست؛ کاهش مصرف مکرر و طولانی‌مدت قند اهمیت بیشتری در پیشگیری دارد.
بزاق نقش مهمی در محافظت طبیعی از دندان دارد. جریان بزاق به پاک‌شدن بقایای غذایی، خنثی‌شدن اسیدها و حفظ شرایط مناسب در محیط دهان کمک می‌کند.
به همین دلیل خشکی دهان می‌تواند خطر پوسیدگی را افزایش دهد.
اگر دهانتان مرتباً خشک می‌شود، فقط با نوشیدن آب مشکل را نادیده نگیرید. بعضی داروها، برخی بیماری‌ها، تنفس دهانی و عوامل دیگر می‌توانند باعث کاهش بزاق شوند.
نوشیدن آب در طول روز، به‌خصوص به‌جای نوشیدنی‌های شیرین، یک اقدام ساده برای کاهش تماس دندان با قند و اسید است.
نوشابه و بسیاری از نوشیدنی‌های شیرین علاوه بر داشتن قند، خاصیت اسیدی نیز دارند. مصرف مکرر چنین نوشیدنی‌هایی می‌تواند هم از طریق افزایش دفعات تماس دندان با قند و هم از طریق محیط اسیدی، به سلامت دندان آسیب بزند.
آب بهترین انتخاب برای مصرف روزمره است.
اگر نوشیدنی اسیدی مصرف کردید، بهتر است دهان را با آب بشویید و از نگه‌داشتن نوشیدنی در دهان یا جرعه‌جرعه نوشیدن آن برای مدت طولانی خودداری کنید.
این نکته با «مسواک‌زدن منظم» تناقضی ندارد.
پس از مصرف مواد غذایی و نوشیدنی‌های اسیدی، سطح دندان ممکن است برای مدتی در برابر سایش آسیب‌پذیرتر باشد. بنابراین مسواک‌زدن فوری می‌تواند به سایش سطحی مینای دندان کمک کند.
در چنین شرایطی ابتدا دهان را با آب بشویید و برای مسواک‌زدن کمی صبر کنید.
این موضوع به‌خصوص برای افرادی اهمیت دارد که مرتباً نوشابه، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، مرکبات یا سایر مواد اسیدی مصرف می‌کنند.
آب نمک را نمی‌توان جایگزین روش‌های اصلی پیشگیری از پوسیدگی دانست.
شست‌وشوی دهان با محلول آب‌نمک ممکن است به پاک‌شدن برخی بقایای غذایی و ایجاد احساس تمیزی در دهان کمک کند و در بعضی شرایط برای مراقبت موقت از لثه‌ها استفاده شود؛ اما این موضوع با پیشگیری مستقیم و اثبات‌شده از پوسیدگی یکسان نیست.
بنابراین اگر هدف شما جلوگیری از پوسیدگی دندان است، آب‌نمک نباید جای مسواک با خمیردندان فلورایددار، تمیزکردن بین دندان‌ها و کنترل مصرف قند را بگیرد.
خیر، استفاده از نمک به شکل ساینده و مالیدن مکرر آن روی دندان روش مناسبی برای پیشگیری از پوسیدگی نیست. افزایش سایش دندان یا تحریک لثه، مزیتی برای سلامت دندان ایجاد نمی‌کند.
پس اگر در اینترنت با عنوان‌هایی مانند «نمک پوسیدگی دندان را از بین می‌برد» یا «با نمک دندان را سفید و ضدعفونی کنید» مواجه شدید، این ادعاها را با روش‌های استاندارد پیشگیری از پوسیدگی یکسان ندانید.
اگر عبارت «ماده‌ای برای جلوگیری از پوسیدگی دندان» را جست‌وجو می‌کنید، مهم‌ترین ماده‌ای که باید بشناسید فلوراید است.
فلوراید با افزایش مقاومت مینای دندان در برابر حملات اسیدی و کمک به بازگشت مواد معدنی به مینای دندان، نقش مهمی در کنترل پوسیدگی دارد.
شواهد کاکرین نشان می‌دهد خمیردندان‌های حاوی فلوراید نسبت به خمیردندان‌های بدون فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی مؤثرتر هستند.
بسته به شرایط فرد، فلوراید می‌تواند از طریق موارد زیر در اختیار دندان قرار گیرد:
بااین‌حال، بیشتر افراد نباید تصور کنند که هرچه محصول فلوراید بیشتری استفاده کنند، نتیجه بهتر خواهد بود. انتخاب محصول و غلظت مناسب، به سن، میزان خطر پوسیدگی و شرایط فرد بستگی دارد.
آبنبات، تافی و بعضی تنقلات شیرین مدت بیشتری روی سطح دندان باقی می‌مانند و می‌توانند تماس دندان با قند را طولانی‌تر کنند.
اگر عادت دارید چنین خوراکی‌هایی را به‌طور مکرر در طول روز مصرف کنید، کاهش دفعات مصرف می‌تواند اقدام مؤثری برای کاهش خطر پوسیدگی باشد.
در انتخاب میان دو میان‌وعده نیز فقط به «میزان شیرینی» توجه نکنید؛ چسبندگی، تعداد دفعات مصرف و مدت تماس ماده غذایی با دندان نیز مهم است.
سطح جونده دندان‌های آسیاب دارای شیارهای باریک و عمیقی است که ممکن است تمیزکردن آن‌ها دشوار باشد. اگر این شیارها مستعد تجمع پلاک باشند، احتمال پوسیدگی افزایش پیدا می‌کند.
در چنین شرایطی دندانپزشک ممکن است استفاده از فیشورسیلنت را پیشنهاد کند.
فیشورسیلنت یک لایه محافظ روی شیارهای دندان ایجاد می‌کند و می‌تواند به کاهش خطر پوسیدگی در این نواحی کمک کند.
این روش برای همه افراد و همه دندان‌ها لازم نیست؛ تصمیم درباره آن باید براساس وضعیت شیارهای دندان و میزان خطر پوسیدگی گرفته شود.
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های یک محتوای علمی با توصیه‌های رایج اینترنتی، تشخیص تفاوت میان پوسیدگی اولیه و حفره ایجادشده در دندان است.
پوسیدگی همیشه از یک سوراخ بزرگ و دردناک شروع نمی‌شود. در مراحل اولیه ممکن است تغییرات معدنی مینای دندان به شکل لکه‌های سفید یا کدر دیده شوند و هنوز حفره‌ای در دندان ایجاد نشده باشد.
در این مرحله، کنترل پلاک، استفاده مناسب از فلوراید و اصلاح عادات غذایی می‌تواند به توقف یا کنترل ضایعه کمک کند.
اما اگر ساختار دندان از بین رفته و حفره ایجاد شده باشد، دیگر نمی‌توان انتظار داشت مسواک، آب‌نمک، جوش‌شیرین یا داروهای گیاهی قسمت تخریب‌شده دندان را بازسازی کنند.
عبارت «روش توقف پوسیدگی دندان در خانه» کمی گمراه‌کننده است؛ زیرا امکان کنترل پوسیدگی به مرحله آن بستگی دارد.
اگر ضایعه در مرحله اولیه باشد و هنوز حفره‌ای در دندان ایجاد نشده باشد، می‌توان با اصلاح عوامل خطر، بهداشت دقیق دهان و استفاده مناسب از فلوراید، روند پوسیدگی را کنترل کرد.
اما اگر پوسیدگی به حفره تبدیل شده باشد، هدف دیگر «توقف پوسیدگی در خانه» نیست؛ دندان باید توسط دندانپزشک معاینه شود و در صورت نیاز درمان ترمیمی انجام شود.
اگر احتمال پوسیدگی اولیه می‌دهید، این کارها را انجام دهید:
هرچه پوسیدگی زودتر شناسایی شود، احتمال کنترل آن بدون تخریب بیشتر ساختار دندان بالاتر است.
روش‌های مختلفی مانند آب‌نمک، روغن‌کشی با روغن، زردچوبه و جوش‌شیرین برای مراقبت از دندان پیشنهاد می‌شوند. مشکل اصلی این است که «طبیعی بودن» یک ماده به معنی اثبات‌شدن اثر آن برای جلوگیری از پوسیدگی نیست.
می‌تواند به‌عنوان یک روش کمکی برای شست‌وشوی دهان استفاده شود، اما نباید جایگزین فلوراید، مسواک و تمیزکردن بین دندان‌ها شود.
روغن‌کشی ممکن است در برخی افراد احساس تمیزی دهان ایجاد کند، اما نباید آن را روش اصلی پیشگیری از پوسیدگی در نظر گرفت.
زردچوبه به دلیل داشتن ترکیباتی با خواص زیستی مختلف مورد توجه قرار گرفته است، اما این موضوع به معنی اثبات اثر آن به‌عنوان روش پیشگیری از پوسیدگی نیست.
جوش‌شیرین ممکن است در بعضی محصولات بهداشت دهان وجود داشته باشد، اما استفاده خانگی و مکرر از مواد ساینده روی دندان توصیه نمی‌شود؛ به‌خصوص اگر با فشار روی دندان مالیده شود.
نتیجه: اگر قرار است از روش‌های سنتی استفاده کنید، آن‌ها را جایگزین روش‌های اثبات‌شده پیشگیری از پوسیدگی نکنید.
اگر یکی از علائم زیر را دارید، به‌جای امتحان‌کردن روش‌های خانگی، دندان باید معاینه شود:
آب‌نمک، جوش‌شیرین، روغن‌کشی یا سایر درمان‌های خانگی نمی‌توانند حفره ایجادشده در دندان را دوباره بسازند.
برای جلوگیری از پوسیدگی دندان لازم نیست به دنبال یک ماده یا درمان خانگی معجزه‌آسا باشید. مؤثرترین رویکرد، مجموعه‌ای از اقدامات ساده اما مداوم است: مسواک با خمیردندان فلورایددار، تمیزکردن بین دندان‌ها، کاهش دفعات مصرف قند، محدودکردن نوشیدنی‌های شیرین و اسیدی، مصرف آب و رسیدگی زودهنگام به علائم پوسیدگی.
آب‌نمک و برخی روش‌های سنتی می‌توانند در بهترین حالت نقش کمکی داشته باشند و نباید جای روش‌های اصلی پیشگیری را بگیرند. اگر پوسیدگی هنوز در مرحله اولیه باشد، ممکن است بتوان روند آن را کنترل کرد؛ اما زمانی که حفره‌ای در دندان ایجاد شده است، هیچ روش خانگی نمی‌تواند بخش ازدست‌رفته دندان را بازسازی کند.
پیشگیری مؤثر از پوسیدگی بیشتر از آنکه به یک روش خاص وابسته باشد، به استمرار مراقبت روزانه و شناسایی زودهنگام مشکل بستگی دارد.
خیر. آب‌نمک را نباید درمان پوسیدگی دندان دانست. ممکن است شست‌وشوی دهان با محلول آب‌نمک به بهداشت دهان یا آرام‌شدن موقت برخی ناراحتی‌های لثه کمک کند، اما نمی‌تواند ساختار پوسیده دندان را بازسازی کند.
فلوراید مهم‌ترین ماده مورد استفاده در پیشگیری از پوسیدگی است و خمیردندان فلورایددار یکی از اصلی‌ترین روش‌های رساندن آن به دندان محسوب می‌شود. شواهد علمی، اثر خمیردندان فلورایددار را در کاهش پوسیدگی تأیید می‌کنند.
اگر پوسیدگی در مرحله اولیه و بدون ایجاد حفره باشد، اصلاح بهداشت دهان، کاهش مصرف قند و استفاده مناسب از فلوراید می‌تواند به کنترل آن کمک کند. اما پوسیدگی حفره‌دار با روش‌های خانگی ترمیم نمی‌شود و نیاز به ارزیابی دندانپزشک دارد.
مهم‌تر از پیدا کردن یک غذای خاص برای جلوگیری از پوسیدگی، کاهش دفعات مصرف قند و نوشیدنی‌های شیرین است. آب، مواد غذایی کم‌قند و داشتن الگوی غذایی منظم، انتخاب‌های مناسب‌تری برای سلامت دندان هستند.
مسواک‌زدن به حذف پلاک کمک می‌کند، اما نقش فلوراید را نباید نادیده گرفت. استفاده منظم از خمیردندان فلورایددار یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه در برابر پوسیدگی است.
بله. پوسیدگی می‌تواند در مراحل اولیه یا حتی تا مدتی پس از ایجاد آسیب، بدون درد باشد. نبود درد به معنی سالم‌بودن دندان نیست و مشاهده لکه، حفره یا تغییر واضح در سطح دندان بهتر است توسط دندانپزشک بررسی شود.
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت محفوظ و متعلق به فروشگاه اینترنتی کلیک شاپ می باشد.
