برای عفونت لثه چی بخوریم؟ ۱۱ روش خانگی برای کاهش التهاب و مراقبت از لثه
اگر لثههایتان قرمز، متورم، حساس یا دچار خونریزی شدهاند، تغذیه مناسب میتواند به تأمین مواد مغذی موردنیاز برای سلامت لثه و کاهش تحریک کمک کند؛ اما هیچ ماده غذایی یا گیاهی بهتنهایی عفونت لثه را درمان نمیکند. در بسیاری از موارد، تجمع پلاک و جرم عامل اصلی التهاب لثه است و درمان آن به رعایت بهداشت دهان و در صورت نیاز پاکسازی حرفهای نیاز دارد.
اگر در کنار تورم، چرک، جوش یا برجستگی روی لثه، درد شدید، لق شدن دندان یا تورم صورت و فک دارید، درمان خانگی را جایگزین مراجعه به دندانپزشک نکنید؛ آبسه لثه در خانه درمان نمیشود.
در فروشگاه کلیک شاپ سایر لوازم مراقبت دهان و دندان را برای شما آماده کردهایم تا بدین ترتیب بتوانید از بروز هرگونه عفونت لثه و پوسیدگی دندان جلوگیری کنید.
برای عفونت لثه چی بخوریم؟
برای حمایت از سلامت لثه، غذاهای نرم، کمقند و مغذی را انتخاب کنید و مصرف خوراکیهایی که باعث تحریک یا افزایش تجمع پلاک میشوند کاهش دهید. ۱۱ اقدام زیر میتوانند در کنار مراقبت اصولی از دهان به کاهش التهاب و کنترل علائم کمک کنند.
۱. غذاهای نرم و مغذی بخورید
وقتی لثهها متورم یا دردناک هستند، غذاهای سفت و ترد میتوانند بافت ملتهب را بیشتر تحریک کنند. برای چند روز میتوانید غذاهای نرم و کمادویه مانند:
- سوپ ولرم
- تخممرغ
- ماست ساده
- سبزیجات پخته
- حبوبات پخته
- برنج و غذاهای نرم
را انتخاب کنید.
غذا را نیز تا حد امکان با سمت سالمتر دهان بجوید تا فشار کمتری به ناحیه دردناک وارد شود.
۲. خوراکیهای سرشار از ویتامین C مصرف کنید
ویتامین C برای سلامت بافتهای بدن و لثه اهمیت دارد و دریافت ناکافی آن میتواند یکی از عوامل افزایشدهنده خطر مشکلات لثه باشد.
منابع غذایی مناسب ویتامین C عبارتاند از:
- فلفل دلمهای
- کیوی
- پرتقال و نارنگی
- توتفرنگی
- بروکلی
- گوجهفرنگی
اگر خوردن مرکبات به دلیل زخم یا حساسیت لثه باعث سوزش میشود، منابع کماسیدتر مانند فلفل دلمهای و بروکلی را انتخاب کنید.
نکته: ویتامین C درمان مستقیم عفونت لثه نیست؛ نقش آن بیشتر در تأمین نیاز تغذیهای بدن و حمایت از سلامت بافتهاست.
۳. مواد غذایی حاوی پروتئین و کلسیم را در رژیم غذایی داشته باشید
ماست ساده، شیر، پنیر، تخممرغ، ماهی، حبوبات و سایر منابع پروتئین و کلسیم میتوانند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشند.
در صورت التهاب لثه، انتخاب مواد غذایی نرم مانند ماست یا تخممرغ میتواند خوردن را راحتتر کند.
۴. آب کافی بنوشید
نوشیدن آب به حفظ رطوبت دهان کمک میکند و جایگزین کردن آب با نوشیدنیهای شیرین میتواند تماس دندانها با قند را کاهش دهد.
خشکی دهان نیز میتواند احتمال ایجاد مشکلات دهان و لثه را افزایش دهد؛ بنابراین مصرف منظم آب در طول روز اهمیت دارد.
۵. مصرف قند و خوراکیهای چسبنده را کاهش دهید
پلاک دندانی از تجمع باکتریها روی دندان شکل میگیرد و قندها و نشاستههای موجود در رژیم غذایی میتوانند در شکلگیری آن نقش داشته باشند. اگر پلاک بهطور منظم پاک نشود، میتواند باعث تحریک و التهاب لثه شود.
در دوره التهاب لثه، مصرف این موارد را کمتر کنید:
- آبنبات و شکلات چسبنده
- شیرینی و کیک
- نوشابه و نوشیدنیهای شیرین
- بیسکویتهای شیرین
- خوراکیهایی که مدت زیادی روی دندان باقی میمانند
۶. چای سبز را میتوانید بهعنوان یک نوشیدنی کمقند انتخاب کنید
چای سبز در برخی مطالعات به دلیل داشتن ترکیبات گیاهی مورد توجه قرار گرفته است، اما نباید آن را جایگزین درمان عفونت لثه دانست.
اگر چای سبز مصرف میکنید، آن را بدون شکر و در دمای ولرم بنوشید. قرار دادن تفاله یا پودر چای سبز مستقیماً روی لثه توصیه نمیشود.
۷. بهجای «آنتیبیوتیک طبیعی»، روی رژیم غذایی متعادل تمرکز کنید
سیر، زردچوبه، دارچین، عسل و بعضی گیاهان به دلیل داشتن ترکیبات ضدباکتری یا ضدالتهاب در توصیههای خانگی زیاد دیده میشوند؛ اما وجود فعالیت ضدباکتری در آزمایشگاه به معنی درمان عفونت لثه در انسان نیست.
بنابراین اگر به دنبال برای عفونت لثه چی بخوریم گیاهی هستید، بهتر است این مواد را صرفاً بهعنوان بخشی از رژیم غذایی در نظر بگیرید، نه داروی عفونت.
بهخصوص از گذاشتن سیر خام، آبلیمو، سرکه، الکل یا اسانسهای غلیظ روی لثه خودداری کنید؛ تماس مستقیم این مواد میتواند بافت حساس و ملتهب دهان را تحریک کند.
۸. روزی دو بار با مسواک نرم مسواک بزنید
تغذیه مناسب بدون پاک کردن پلاک دندانی نمیتواند مشکل لثه را برطرف کند.
روزانه حداقل دو بار و هر بار حدود دو دقیقه با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید. تمیز کردن منظم پلاک یکی از پایههای اصلی کنترل التهاب لثه است.
اگر لثه خونریزی دارد، مسواک زدن را کاملاً متوقف نکنید؛ در عوض با فشار ملایم و تکنیک صحیح اطراف خط لثه را تمیز کنید.
۹. هر روز بین دندانها را تمیز کنید
بخشی از پلاک در فاصله بین دندانها قرار میگیرد و مسواک معمولی بهتنهایی به این قسمتها دسترسی کامل ندارد.
برای تمیز کردن بین دندانها میتوانید از:
- نخ دندان
- برس بیندندانی
- ابزارهای مخصوص تمیز کردن بین دندانها
استفاده کنید. تمیز کردن روزانه بین دندانها در کنار مسواک زدن به کنترل پلاک و بیماری لثه کمک میکند.
۱۰. آبنمک ولرم را فقط بهعنوان روش کمکی استفاده کنید
اگر لثهها دردناک یا تحریکشده هستند، شستوشوی دهان با آبنمک ولرم ممکن است به کاهش موقت ناراحتی کمک کند؛ اما آبنمک عفونت یا آبسه را از بین نمیبرد.
برای این کار میتوان مقدار کمی نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرد و محلول را در دهان چرخاند و سپس بیرون ریخت.
آبنمک را بیش از حد غلیظ نکنید و آن را جایگزین مسواک، تمیز کردن بین دندانها یا درمان دندانپزشکی نکنید.
آب نمک یک راه آسان برای مراقبت از سلامت دهان و دندان است. در مقاله (فواید و مضرات آب نمک برای دندان: آیا واقعاً خوب است؟) بیشتر درمورد استفاده از آب نمک اطلاعات کسب کنید.
۱۱. اگر التهاب ادامه دارد، پاکسازی حرفهای را به تعویق نیندازید
اگر با وجود رعایت بهداشت دهان، قرمزی، تورم، خونریزی یا بوی بد دهان ادامه پیدا میکند، فقط تغییر رژیم غذایی کافی نیست.
پلاک باقیمانده میتواند به جرم تبدیل شود و جرم را نمیتوان با مسواک و نخ دندان بهطور کامل از بین برد؛ در این شرایط ممکن است پاکسازی حرفهای لازم باشد.
برای عفونت لثه چی بخوریم گیاهی؟
اگر منظور از درمان گیاهی، مصرف خوراکیهای طبیعی برای حمایت از سلامت لثه است، میتوانید از یک رژیم غذایی شامل سبزیجات، میوهها، منابع پروتئین، لبنیات ساده و آب کافی استفاده کنید.
برخی مواد مانند چای سبز، زردچوبه، سیر و عسل نیز در توصیههای سنتی و مطالعات مختلف مطرح شدهاند؛ اما نباید از آنها بهعنوان جایگزین درمان دندانپزشکی استفاده کرد.
بهخصوص برای درمان خانگی، مواد گیاهی را مستقیماً روی لثه نگذارید مگر اینکه استفاده از آن توسط دندانپزشک توصیه شده باشد.
درمان عفونت لثه در خانه طب سنتی؛ چه روشهایی قابل استفادهاند؟
روشهایی مانند آبنمک ولرم یا نوشیدنیهای گیاهی بدون شکر ممکن است در حد کمک به کنترل ناراحتی و تحریک لثه استفاده شوند؛ اما اصطلاح «درمان قطعی عفونت لثه با طب سنتی» گمراهکننده است.
اگر مشکل اصلی، تجمع پلاک و جرم باشد، علت باید با بهداشت دهان و در صورت نیاز پاکسازی حرفهای کنترل شود. اگر هم آبسه تشکیل شده باشد، درمان خانگی نمیتواند عفونت را از بین ببرد.
درمان عفونت لثه فوری؛ اگر الان لثهتان درد و تورم دارد چه کار کنید؟
اگر فعلاً امکان مراجعه به دندانپزشک ندارید، برای کنترل موقت علائم میتوانید:
- دندانها را با مسواک نرم و فشار ملایم تمیز کنید.
- بین دندانها را با نخ دندان یا برس بیندندانی تمیز کنید.
- آبنمک ولرم را بهعنوان اقدام کمکی استفاده کنید.
- غذاهای نرم و ولرم بخورید.
- غذا را با سمت مقابل ناحیه دردناک بجوید.
- از غذاهای بسیار داغ، بسیار سرد، تند و سفت پرهیز کنید.
- مصرف خوراکیهای شیرین و چسبنده را کاهش دهید.
- آب کافی بنوشید.
- روی لثه سیر خام، الکل، سرکه یا مواد اسیدی نگذارید.
- آبسه یا برجستگی چرکی روی لثه را فشار ندهید و نترکانید.
- در صورت وجود چرک، تورم قابلتوجه یا درد مداوم، برای معاینه دندانپزشکی اقدام کنید.
آبسه لثه را نباید در خانه تخلیه کرد؛ درمان آن ممکن است به تخلیه حرفهای، پاکسازی عمیق لثه و در بعضی موارد درمانهای دیگر نیاز داشته باشد.
از کجا بفهمیم التهاب لثه است یا عفونت جدیتر؟
علائم لثه همیشه شدت یکسانی ندارند و بعضی نشانهها میتوانند از التهاب ساده لثه تا عفونت یا بیماری پیشرفتهتر لثه دیده شوند. بنابراین مشاهده یک علامت بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست و باید شدت، مدت و علائم همراه نیز در نظر گرفته شود. جدول زیر به شما کمک میکند تفاوت علائم شایع را بهتر بشناسید و بدانید در چه شرایطی مراجعه به دندانپزشک اهمیت بیشتری دارد.
| علامت | احتمال مطرحشده |
|---|---|
| قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک | التهاب لثه |
| بوی بد دهان و خونریزی مداوم | بیماری لثه که نیاز به بررسی دارد |
| عقبرفتگی لثه یا لق شدن دندان | بیماری پیشرفتهتر لثه |
| جوش یا برجستگی حاوی چرک روی لثه | احتمال آبسه |
| درد شدید همراه با تورم | نیازمند بررسی سریع |
| تورم صورت یا فک | وضعیت جدیتر و نیازمند ارزیابی فوری |
التهاب لثه
بیماری لثه که نیاز به بررسی دارد
بیماری پیشرفتهتر لثه
احتمال آبسه
نیازمند بررسی سریع
وضعیت جدیتر و نیازمند ارزیابی فوری
التهاب لثه در مراحل اولیه میتواند با مراقبت صحیح و درمان مناسب برگشتپذیر باشد، اما پیشرفت بیماری میتواند به بافتهای نگهدارنده دندان آسیب بزند.
برای عفونت لثه چی نخوریم؟
در زمان التهاب و درد لثه، بهتر است مصرف این خوراکیها را محدود کنید:
| خوراکی | چرا بهتر است کمتر مصرف شود؟ |
|---|---|
| شیرینی و شکلات چسبنده | افزایش تماس قند با دندان و ایجاد پلاک |
| نوشابه و نوشیدنیهای شیرین | قند بالا و تحریک محیط دهان |
| غذاهای خیلی سفت | تحریک مکانیکی لثه دردناک |
| غذاهای بسیار تند | افزایش احساس سوزش و ناراحتی |
| خوراکیهای بسیار داغ | تحریک بافت ملتهب |
| خوراکیهای بسیار سرد | ممکن است درد و حساسیت را تشدید کنند |
| خوراکیهای چسبنده | باقی ماندن آسانتر در اطراف دندان و لثه |
افزایش تماس قند با دندان و ایجاد پلاک
قند بالا و تحریک محیط دهان
تحریک مکانیکی لثه دردناک
افزایش احساس سوزش و ناراحتی
تحریک بافت ملتهب
ممکن است درد و حساسیت را تشدید کنند
باقی ماندن آسانتر در اطراف دندان و لثه
قرار نیست تمام این مواد برای همیشه حذف شوند؛ هدف، کاهش تحریک لثه و کنترل عواملی است که میتوانند به تجمع پلاک کمک کنند.
آیا آنتیبیوتیک برای عفونت لثه لازم است؟
خیر، هر التهاب یا خونریزی لثهای به آنتیبیوتیک نیاز ندارد. درمان به علت و شدت بیماری بستگی دارد و در موارد جدیتر ممکن است دندانپزشک علاوه بر پاکسازی، آنتیبیوتیک تجویز کند.
بنابراین مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک برای خونریزی یا تورم لثه کار درستی نیست. ابتدا باید مشخص شود مشکل التهاب ساده لثه، بیماری پیشرفته لثه، آبسه لثه یا عفونت منشأگرفته از دندان است.
چه زمانی درمان عفونت لثه در خانه کافی نیست؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مراجعه به دندانپزشک را عقب نیندازید:
- وجود چرک یا جوش روی لثه
- تورم شدید لثه
- درد شدید یا مداوم
- لق شدن دندان
- تورم صورت یا فک
- تب همراه با علائم دهانی
- مشکل در باز کردن دهان
- بوی بد یا مزه بد مداوم در دهان
- ادامه خونریزی و التهاب با وجود رعایت بهداشت دهان
آبسه درماننشده میتواند گسترش پیدا کند و به بافتهای اطراف آسیب بزند؛ به همین دلیل در صورت شک به آبسه باید سریعتر ارزیابی دندانپزشکی انجام شود.
داشتن یک روتین منظم مراقبت از دهان و دندان، مانع از بروز عفونت، آبسه و پوسیدگی دندانها خواهد شد. در مقاله (روتین مراقبت از دندان؛ برنامه کامل روزانه و شبانه برای دندانهای سالم) اطلاعات کافی برای داشتن یک روتین ساده و کاربردی را برایتان جمع کردهایم.
جمعبندی
برای پاسخ به سؤال «برای عفونت لثه چی بخوریم؟» باید بین تغذیه مناسب و درمان عفونت تفاوت قائل شد. مصرف غذاهای مغذی، ویتامین C، پروتئین و کلسیم، نوشیدن آب کافی و کاهش مصرف قند میتواند از سلامت دهان و لثه حمایت کند؛ اما هیچ غذا یا دمنوشی جایگزین پاکسازی پلاک و جرم یا درمان دندانپزشکی نمیشود.
اگر علائم شما فقط قرمزی، تورم یا خونریزی خفیف است، اصلاح بهداشت دهان و مراجعه برای بررسی میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند. اما چرک، آبسه، درد شدید، تورم قابلتوجه یا لق شدن دندان نشانههایی هستند که نباید با درمانهای خانگی پوشانده شوند و نیاز به ارزیابی دندانپزشک دارند.
سوالات متداول درباره درمان عفونت لثه
غذاهای نرم و مغذی، منابع ویتامین C، پروتئین و کلسیم و آب کافی انتخابهای مناسبی هستند. بااینحال غذا بهتنهایی عفونت لثه را درمان نمیکند و باید علت اصلی مشکل نیز کنترل شود.
میتوانید از مواد غذایی گیاهی مانند سبزیجات و میوهها و نوشیدنیهایی مانند چای سبز بدون شکر استفاده کنید؛ اما مواد گیاهی را نباید جایگزین درمان دندانپزشکی دانست.
آب کافی، غذاهای نرم و کمقند و مواد غذایی مغذی مناسبتر هستند. آبنمک ولرم نیز میتواند بهصورت موقت به کاهش ناراحتی کمک کند، اما عفونت را درمان نمیکند.
خیر. آبنمک ممکن است به کاهش موقت ناراحتی کمک کند، اما در صورت وجود آبسه یا عفونت واقعی، درمان قطعی محسوب نمیشود.
سیر به دلیل داشتن ترکیبات مختلف در توصیههای خانگی مطرح میشود، اما قرار دادن سیر خام روی لثه میتواند باعث تحریک بافت شود و نباید جایگزین درمان عفونت شود.
التهاب خفیف لثه ممکن است با بهبود جدی بهداشت دهان بهتر شود، اما باقی ماندن علائم، تشدید تورم یا وجود چرک نیاز به بررسی دندانپزشکی دارد. آبسه لثه نیز خودبهخود درمان نمیشود.
برای کاهش موقت علائم، بهداشت دهان را ادامه دهید، از مسواک نرم استفاده کنید، آبنمک ولرم را بهعنوان اقدام کمکی به کار ببرید و غذاهای نرم بخورید. اگر چرک، آبسه، درد شدید یا تورم وجود دارد، درمان اصلی باید توسط دندانپزشک انجام شود.










