مراقبت دهان و دندان؛ راهنمای کامل حفظ سلامت دندانها و لثه
مراقبت دهان و دندان فقط به مسواکزدن محدود نمیشود. مسواک صحیح، تمیزکردن بین دندانها، استفاده از خمیردندان فلورایددار، کنترل مصرف قند و مراجعه منظم به دندانپزشک، مهمترین عادتهایی هستند که به حفظ سلامت دندانها و لثه کمک میکنند.
بهترین روشها برای مراقبت از دندان چیست؟
برای مراقبت اصولی از دهان و دندان، این عادتها را در برنامه روزانه خود قرار دهید:
- روزی دو بار و هر بار حدود ۲ دقیقه مسواک بزنید.
- از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید.
- هر روز بین دندانها را با نخ دندان یا ابزار مناسب تمیز کنید.
- تمام سطوح دندان و محل اتصال دندان و لثه را تمیز کنید.
- مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید.
- نوشیدنیهای اسیدی را کمتر و در دفعات محدود مصرف کنید.
- از مسواکزدن با فشار زیاد خودداری کنید.
- سیگار و محصولات دخانی مصرف نکنید.
- علائم غیرطبیعی مانند خونریزی مداوم لثه یا درد دندان را نادیده نگیرید.
- برای معاینه دورهای به دندانپزشک مراجعه کنید.
۱. روزی دو بار دندانها را صحیح مسواک بزنید
مسواکزدن منظم زمانی مؤثر است که تمام سطوح دندان و خط لثه بهدرستی تمیز شوند. بهتر است روزی دو بار، هر بار حدود ۲ دقیقه، با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
برای مسواکزدن صحیح:
- مسواک را با فشار ملایم روی دندانها قرار دهید.
- سطح بیرونی، داخلی و جونده دندانها را تمیز کنید.
- محل اتصال دندان و لثه را نیز بهآرامی مسواک بزنید.
- برای تمام قسمتهای دهان زمان کافی اختصاص دهید.
- از فشار زیاد و حرکات خشن خودداری کنید.
هدف از مسواکزدن، پاککردن پلاک دندانی است؛ بنابراین محکمتر مسواکزدن به معنی تمیزشدن بهتر دندانها نیست.
بعد از مسواک دندانها را با آب بشوییم؟
بهتر است بعد از مسواک، خمیردندان اضافی را تف کنید و بلافاصله دهان را با آب نشویید. این کار باعث میشود فلوراید مدت بیشتری روی سطح دندان باقی بماند.
۲. هر روز بین دندانها را تمیز کنید
مسواک بهتنهایی نمیتواند تمام فضای بین دندانها را تمیز کند. به همین دلیل، پاکسازی روزانه بین دندانها بخش مهمی از مراقبت دهان و دندان است.
نخ دندان یکی از روشهای رایج برای این کار است. اگر فاصله بین دندانها یا شرایط دهان استفاده از برس بیندندانی را مناسبتر کند، میتوان از آن استفاده کرد.
نکته مهم، تمیزکردن منظم فضای بین دندانها است، نه وابستگی به یک ابزار خاص.
۳. از خمیردندان فلورایددار استفاده کنید
فلوراید یکی از مهمترین مواد مؤثر در پیشگیری از پوسیدگی دندان است. بنابراین هنگام انتخاب خمیردندان، وجود فلوراید را در اولویت قرار دهید.
اگر فردی به دلیل پوسیدگیهای مکرر یا شرایط خاص، خطر بالاتری برای پوسیدگی داشته باشد، ممکن است دندانپزشک خمیردندان با فلوراید بالاتر را توصیه کند.
۴. مصرف قند را کاهش دهید
قند یکی از عوامل مهم ایجاد پوسیدگی دندان است؛ اما فقط مقدار قند مصرفی اهمیت ندارد، تعداد دفعات مصرف آن نیز مهم است.
مصرف مکرر شیرینی، شکلات، بیسکویت و نوشیدنیهای شیرین، محیط دهان را بارها در معرض اسید حاصل از فعالیت باکتریها قرار میدهد.
بنابراین بهتر است خوراکیهای شیرین را کمتر و ترجیحاً همراه وعدههای اصلی مصرف کنید و بین وعدهها از خوردن مکرر مواد قندی خودداری کنید.
در مقاله (چگونه از پوسیدگی دندان جلوگیری کنیم؟ ۱۱ روش مؤثر در خانه برای توقف پوسیدگی) انواع روشهای پیشگیری از خراب شدن دندان در خانه را برایتان جمع آوری کردهایم.
۵. مصرف نوشیدنیهای اسیدی را محدود کنید
نوشیدنیهای اسیدی میتوانند به فرسایش مینای دندان کمک کنند. نوشابهها و برخی نوشیدنیهای گازدار و انرژیزا از این گروه هستند.
حتی محصولاتی که قند ندارند، ممکن است به دلیل اسیدیبودن برای مینای دندان مناسب نباشند.
همچنین بهتر است بلافاصله بعد از مصرف مواد غذایی یا نوشیدنیهای اسیدی مسواک نزنید.
۶. زبان را تمیز نگه دارید
سطح زبان نیز میتواند محل تجمع باکتریها و بقایای مواد غذایی باشد. تمیزکردن ملایم زبان میتواند به بهداشت کلی دهان و کاهش تجمع مواد روی آن کمک کند.
برای این کار میتوان از زبانپاککن یا بخش مخصوص بعضی مسواکها استفاده کرد. نیازی به فشار زیاد یا خراشیدن زبان نیست.
۷. دهانشویه را جایگزین مسواک و نخ دندان نکنید
دهانشویه در بعضی شرایط میتواند بهعنوان مکمل مراقبت از دهان استفاده شود، اما جایگزین مسواکزدن و پاکسازی بین دندانها نیست.
نوع دهانشویه نیز باید بر اساس هدف استفاده انتخاب شود؛ برای مثال، برخی محصولات حاوی فلوراید هستند و برخی برای شرایط خاص دهان کاربرد دارند. بنابراین استفاده طولانیمدت و خودسرانه از دهانشویه توصیه نمیشود.
۸. از عادتهای آسیبزا دوری کنید
بعضی عادتهای روزمره میتوانند به دندانها آسیب بزنند. مهمترین آنها عبارتاند از:
- مسواکزدن با فشار زیاد
- استفاده از مسواک بسیار زبر
- جویدن یخ و اجسام سخت
- بازکردن بستهها با دندان
- جویدن مداوم اشیایی مانند خودکار
- مصرف سیگار و محصولات دخانی
- مصرف مکرر خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین و اسیدی
مراقبت از دندان فقط به انجام کارهای درست محدود نمیشود؛ حذف همین عادتهای آسیبزا نیز اهمیت زیادی دارد.
۹. خونریزی و التهاب لثه را نادیده نگیرید
خونریزی مکرر هنگام مسواکزدن یا استفاده از نخ دندان، قرمزی، تورم و حساسیت لثه میتواند نشانه التهاب لثه باشد.
اگر این علائم ادامه پیدا کردند، بهتر است علت آن توسط دندانپزشک بررسی شود. قطعکردن مسواک یا تمیزکردن بین دندانها به دلیل خونریزی، راهحل مناسبی نیست.
۱۰. برای معاینه دورهای به دندانپزشک مراجعه کنید
نداشتن درد لزوماً به معنی سلامت کامل دندانها نیست. بعضی مشکلات دهان و دندان در مراحل اولیه علامت واضحی ایجاد نمیکنند.
فاصله مناسب بین معاینههای دندانپزشکی برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند سابقه پوسیدگی، وضعیت لثه و میزان خطر فرد بستگی دارد.
روتین ساده مراقبت از دهان و دندان
برای اینکه مراقبت از دهان و دندان به یک عادت پایدار تبدیل شود، لازم نیست روتین پیچیدهای داشته باشید. کافی است مسواکزدن، تمیزکردن بین دندانها، کنترل مصرف قند و معاینه دورهای را در برنامه روزانه و دورهای خود قرار دهید. جدول زیر یک الگوی ساده برای تنظیم این مراقبتها نشان میدهد.
| زمان | کار |
|---|---|
| صبح | مسواک با خمیردندان فلورایددار |
| طول روز | محدودکردن مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین |
| بعد از غذا | نوشیدن آب و رعایت بهداشت دهان در صورت نیاز |
| شب | مسواک حدود ۲ دقیقه + تمیزکردن بین دندانها |
| دورهای | معاینه دندانپزشکی متناسب با شرایط فرد |
مسواک با خمیردندان فلورایددار
محدودکردن مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین
نوشیدن آب و رعایت بهداشت دهان در صورت نیاز
مسواک حدود ۲ دقیقه + تمیزکردن بین دندانها
معاینه دندانپزشکی متناسب با شرایط فرد
مقاله (روتین مراقبت از دندان؛ برنامه کامل روزانه و شبانه برای دندانهای سالم) 0 تا 100 داشتن یک روتین ساده و کاربردی برای داشتن دندانهایی سالم و زیبا را به شما ارائه میدهد.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده موارد زیر، بهتر است بررسی دندانپزشکی را به تأخیر نیندازید:
- درد دندان یا فک
- تورم لثه یا صورت
- خونریزی مداوم لثه
- حساسیت مداوم دندانها
- لقشدن دندان
- شکستگی یا ترک دندان
- زخم دهانی که برطرف نمیشود
- بوی بد دهان مداوم با وجود رعایت بهداشت
جمعبندی
مراقبت از دهان و دندان به یک اقدام خاص محدود نمیشود. مسواکزدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار، تمیزکردن روزانه بین دندانها، کاهش مصرف قند و نوشیدنیهای اسیدی، پرهیز از عادتهای آسیبزا و مراجعه منظم به دندانپزشک پایههای اصلی حفظ سلامت دندان و لثه هستند.
یک روتین ساده و مداوم، مهمتر از استفاده از محصولات متعدد یا انجام روشهای پیچیده است.
سوالات متداول درباره مراقبت از دهان و دندان
خیر. مسواک بخش اصلی مراقبت از دندان است، اما برای مراقبت کاملتر باید فضای بین دندانها نیز روزانه تمیز شود و مصرف قند کنترل شود. معاینه دورهای دندانپزشکی نیز اهمیت دارد.
بهتر است روزی دو بار، هر بار حدود ۲ دقیقه، با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
مسواکزدن منظم با خمیردندان فلورایددار، تمیزکردن روزانه بین دندانها و کاهش دفعات مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
خیر. دهانشویه برای همه افراد ضروری نیست و نمیتواند جایگزین مسواک و پاکسازی بین دندانها شود. استفاده از آن باید متناسب با نیاز فرد و نوع محصول باشد.










